آزمایشات معمول گلوکز پلاسما می تواند ابتلای فرد به دیابت را پیش بینی کند

19 جولای 2019- بر اساس بررسی داده های سیستم مراقبتهای بهداشتی جانبازان و سربازان بازنشسته، آزمایشات تصادفی گلوکز پلاسما می تواند برای پیش بینی این که چه کسانی در آینده به دیابت مبتلا خواهند شد، مورد استفاده قرار گیرند. محققان نشان دادند که سطح گلوکز پلاسما در آزمایش های پزشکی سرپایی استاندارد، احتمال ابتلا به بیماری دیابت را در 5 سال آینده آشکار می کند، حتی اگر میزان قند خون افراد به میزان تشخیص دیابت نرسیده باشد.

این یافته ها می تواند به درمان زودتر و نتایج بهتر منجر شود. تحقیقات نشان می دهد که سطح گلوکز تصادفی پلاسما- که به طور معمول به عنوان نشانه ای از خطر ابتلا به دیابت نیست-، می تواند ابتلا به این بیماری را پیش بینی کند. به گفته ی محققان، استفاده از سطوح گلوکز پلاسما در نمونه های خونی گرفته شده در طی معاینات منظم پزشکی می تواند نیاز به آزمایشات تشخیصی بیشتر را تعیین کرده و امکان پیشگیری از دیابت را در افراد بالقوه، قبل از شروع بیماری فراهم و منجر به تشخیص زودتر دیابت شود.

نتایج این مطالعه در مجله ی PLOS ONE منتشر شده است.

دیابت به یک مشکل مهم بهداشتی در سراسر جهان تبدیل شده است، و موضوع بدتر این که بسیاری از افراد مبتلا به دیابت، از ابتلای خود به این بیماری مطلع نیستند. تشخیص زودهنگام، این امکان را فراهم می کند که با ایجاد تغییرات شیوه زندگی یا تجویز دارو بتوان از پیشرفت پیش دیابت به دیابت پیشگیری کرد یا روند آن را آهسته نمود. تاخیر در تشخیص منجر به ایجاد عوارض ناشی از دیابت قبل از شروع درمان می شود.

دکتر Mary Rhee ، نویسنده ی اصلی این مطالعه و پزشک و محقق در سیستم مراقبت بهداشتی VA در آتلانتا و دانشگاه Emory می گوید: اگرچه غربالگری برای پیش دیابت و دیابت می تواند به تشخیص و درمان زودتر کمک کند، اما بسیاری از افرادی که در معرض خطر هستند، تحت غربالگری دیابت قرار نمی گیرند.

انجمن دیابت آمریکا، آزمایش دیابت را به چند روش مختلف توصیه می کند: سطح قند خون ناشتا، آزمون تحمل گلوکز خوراکی (که نیاز به یک شب ناشتا و مصرف یک محلول قندی دارد)، سطح HgbA1c (اندازه گیری میانگین قند خون در طی دو تا سه ماه) یا اندازه گیری تصادفی قند پلاسما، زمانی که علائمی از سطح بالای قند خون در فرد مشاهده می شود. چنانچه قند پلاسمای رندوم یا تصادفی، 200 میلی گرم در دسی لیتر یا بالاتر باشد، معمولا بعنوان آستانه ی تشخیص دیابت در نظر گرفته می شود. مزیت اندازه گیری قند پلاسما اینست که می توان آن را در هر زمان و بدون نیاز به یک شب ناشتا انجام داد.

این آزمایش اغلب برای بیماران در طی معاینات دوره ای یا بعد از معاینات پزشکی سرپایی، انجام می شود. با این حال، از آنجایی که بسیاری از بیماران هنگام خونگیری ناشتا نیستند، آزمایشات خون معمولی با سطوح گلوکز تصادفی کمتر از 200 میلی گرم در دسی لیتر، بعنوان آزمایشی برای غربالگری دیابت استفاده نمی شد.

محققانVA ، داده های آزمایش های روتین خون را بررسی کردند تا ببینند آیا بر اساس مقدار قند خون تصادفی می توان احتمال ابتلای بیماران را به دیابت در آینده پیش بینی کرد؟

 آنها اطلاعاتی را درباره بیش از 900،000 بیمارVA  ، که پیش از این به دیابت مبتلا نبودند، مطالعه کردند. تمام بیماران حداقل سه آزمایش گلوکز پلاسما را در طی یک سال انجام داده بودند. اکثر این آزمایشات به احتمال زیاد بصورت تصادفی و در طی بازدیدهای روتین پزشکی اما نه به طور خاص برای غربالگری دیابت، انجام شده بود.

طی یک پیگیری پنج ساله، حدود 10٪ از کل گروه مورد مطالعه، به دیابت مبتلا شدند. افزایش سطح گلوکز پلاسمای این افراد، اگرچه به آستانه تشخیصی دیابت نرسیده بود، اما بطور صحیح ابتلا به دیابت را در پنج سال آینده برای آنها پیش بینی می کرد. محققان دریافتند که بیمارانی با حداقل دو گلوکز پلاسمای برابر با 115 میلیگرم در دسی لیتر یا بالاتر در طی یک دوره ی 12 ماهه، احتمالا در عرض چند سال به دیابت مبتلا می شوند. سطوح گلوکز 130 میلی گرم بر دسی لیتر یا بالاتر، حتی پیش بینی دیابت را با صحت بیشتری امکان پذیر می کند.

همانطور که انتظار می رود، عوامل جمعیت شناسی و خطر شناخته شده ی مرتبط با دیابت نیز پیش بینی کننده ی توسعه ی این بیماری است. عوامل جمعیت شناسی عبارتند از سن، جنس و نژاد. سایر عوامل خطری که پیش بینی کننده ی دیابت هستند شامل شاخص توده بدنی بالا (BMI)، سیگار کشیدن و کلسترول بالا بود. با این حال، آزمایشات تصادفی گلوکز پلاسما، پیش بینی کننده های قوی تری برای دیابت نسبت به عوامل جمعیت شناسی یا سایر عوامل خطر، به تنهایی یا ترکیبی بودند.

ابتلا به دیابت در میان افرادی که بالاترین میزان گلوکز پلاسمای تصادفی آنها کمتر از 110 میلی گرم در دسی لیتر بود، نادر گزارش شد.

با توجه به این یافته ها، محققان توصیه می کنند که چنانجه دو آزمایش گلوکز تصادفی یک بیمار برابر با 115 میلی گرم در دسی لیتر یا بالاتر باشد، آزمایشات تشخیصی دیگری مانند گلوکز ناشتا یا آزمایش A1c  را برای پیگیری دیابت، انجام دهد. آنها می گویند: این رویکرد به صرفه خواهد بود، زیرا پزشکان می توانند از آزمایشاتی که در جریان معاینات سرپایی روتین انجام می شود، برای پیش بینی خطر دیابت استفاده کنند. استفاده از غلظت گلوکز تصادفی برای غربالگری می تواند بیمارانی را که در معرض خطر بالایی برای ابتلا به دیابت هستند، شناسایی کرده و امکان انجام مداخلات زودهنگام را برای جلوگیری یا کنترل این بیماری فراهم کند.

منبع:

https://medicalxpress.com/news/2019-07-routine-blood-diabetes.html